Skip to main content

Canllaw llyfrgell ar gyfer staff: Cyhoeddiadau a Chymorth Data

This guide is also available in English

PURE a'r Storfa PDC.

Mae Storfeydd Sefydliadol yn gasgliadau digidol o allbwn ymchwil sefydliad. Mae cynnwys y storfeydd hyn ar gael mewn sawl fformat sy'n cynnwys rhagbrintiau ac erthyglau cyhoeddedig, llyfrau, penodau llyfrau, traethodau ymchwil, trafodion cynadleddau, eitemau clyweledol a deunyddiau eraill a gyhoeddir gan y sefydliad. Mae'r Storfa yn darparu lleoliad a ffocws ar gyfer casglu, cadw a lledaenu allbwn ymchwil sefydliad ar ffurf ddigidol.

Archwiliwr Ymchwil Prifysgol De Cymru
Porth Ymchwil Prifysgol De Cymru yw'r porth cyhoeddus ar gyfer storfa sefydliadol PDC, sy'n rhan o PURE, y System Gwybodaeth Ymchwil Gynhwysfawr (CRIS) newydd yn PDC. Fe'i defnyddir i gofnodi a rheoli manylion ymchwil staff sy'n ymwneud ag allbynnau ymchwil, proffiliau ymchwil, prosiectau, gweithgareddau ymchwil, dyfarniadau ac effaith. Mae traethodau ymchwil PDC ar gael hefyd gan Archwiliwr ymchwil PDC o dan yr adran sydd wedi'i labelu Myfyrwyr..

Mae PURE yn rhan o System Gwybodaeth Ymchwil Gynhwysfawr y Brifysgol (CRIS) ac fe'i defnyddir i gofnodi manylion gweithgarwch ymchwil yn y sefydliad. 

Mae PURE yn cynnal holl waith ymchwil y Brifysgol gan gynnwys manylion academaidd fel y Gyfadran, yr Ysgol a'r Sefydliad Ymchwil. Mae'n galluogi'r defnyddiwr i gofnodi pob cyhoeddiad, prosiect a gweithgaredd ymchwil, tystiolaeth o effaith a thoriadau o’r wasg. Gall ymchwilwyr o Brifysgol De Cymru gael mwy o wybodaeth am gyflwyno allbynnau ymchwil a PURE yn gyffredinol trwy ymweld â thudalennau PURE.

Mae gweithredu PURE yn cyflwyno ystod eang o fanteision i'r gymuned academaidd i gynorthwyo gyda'u hymdrechion ymchwil, gan gynnwys hyrwyddo eu portffolio ymchwil. Bydd y Brifysgol yn gallu tynnu sylw strategol at ddyfnder, ehangder a rhagoriaeth yr ymchwil a wneir yn y sefydliad. Yn gyfochrog, mae PURE yn darparu mecanwaith i'r Brifysgol fodloni gofynion adrodd a chydymffurfio mewnol ac allanol ar weithgarwch ymchwil ac rydym yn bwriadu defnyddio'r system at y diben hwn. Felly, er bod PURE yn fanteisiol i'r ymchwilydd trwy uchafu cydymffurfiaeth a sylw eu gwaith, mae'r mwyafrif o SAUau yn gweithio tuag at fandad i staff ar gyfer ymgorffori allbynnau academaidd. 

Er bod y Brifysgol yn annog defnyddwyr academaidd i adneuo cymaint o'u cyhoeddiadau â phosibl, mae'n orfodol bod defnyddwyr yn diweddaru eu proffil PURE fel a ganlyn: 

1.      Yr holl allbynnau a gyhoeddwyd ers 1af Ionawr 2014 (dechrau cyfnod asesu REF2021).

2.      Derbyn holl erthyglau cyfnodolion a thrafodion cynadleddau gyda ISSN i'w cyhoeddi o 1 Ebrill 2016

(i gydymffurfio â pholisi Mynediad Agored PDC a HEFCE / REF a sicrhau cymhwysedd ar gyfer cyflwyniad REF2021).


Dylai defnyddwyr academaidd hefyd fod yn ymwybodol y bydd yr holl allbynnau a lwythir i mewn i PURE ar gael yn awtomatig yn Archwiliwr Prifysgol De Cymru (ein storfa sefydliadol sy'n wynebu'n allanol) y gellir ei darganfod trwy Google. Felly, y mwyaf o allbynnau sydd wedi'u cynnwys mewn proffil PURE, y data cyfoethocaf sydd ar gael i Archwiliwr Ymchwilydd PDC. Gellir cofrestru eitemau sy'n gyfrinachol neu sydd â mynediad cyfyngedig fel y cyfryw ar PURE fel y gellir eu hadrodd, ond wedi'u cuddio o olwg y cyhoedd drwy Archwilydd Ymchwil PDC. 

ORCIDS

Mae ORCIDs (Open Researcher and Creator IDs) yn ddynodwyr digidol parhaus unigryw i ymchwilwyr unigol. Yn flaenorol, defnyddiodd gwahanol gronfeydd data a ffynonellau dyfynnu rifau adnabod gwahanol ar gyfer yr un ymchwilydd ac erbyn hyn ORCIDs yw'r dynodwr safonol ar gyfer ymchwilwyr.   

Yn ddiweddar, rhoddodd y Cynghorau Cyllido Addysg Uwch rybudd y bydd ORCIDs fel dynodwr staff ar gyfer yr holl staff a gyflwynwyd yn ofynnol mewn ymarferion ymchwil yn y dyfodol.  Anogir staff ac ymchwilwyr PDC yn gryf i greu ORCID gan ddefnyddio'r cyswllt llofnodi i mewn isod. Mae'r broses ond yn cymryd ychydig funudau a gallwch ychwanegu manylion fel addysg a hanes cyflogaeth.  Unwaith y byddwch wedi creu ORCID cofiwch ei ychwanegu i bersonoli eich Proffil yn PURE.      

https://orcid.org/signin

ISBNs & Hawlfraint

Bydd darllenwyr yn gyfarwydd â defnydd eang ISBN (Rhifau Llyfrau Safonol Rhyngwladol) sy'n cael eu neilltuo i bron pob llyfr a gyhoeddir. Yn unol â'r arfer hwn, dylai pob cyhoeddiad sy'n seiliedig ar brint yn y Brifysgol gael ISBN wedi'i neilltuo iddynt cyn ei gyhoeddi.  Rheolir y broses hon gan y Llyfrgell ac i raddau helaeth mae'n ymestyn i weinyddu dyrannu rhifau ISBN a chynnal dogfennaeth o'n hallbwn.

Dylai cyfadrannau ac adrannau gynhyrchu printiadau gwirioneddol gyda PDC Printio a Dylunio neu argraffwyr allanol.  Yn yr un modd, mae cyfadrannau ac adrannau yn gyfrifol am farchnata, dosbarthu ac, os oes angen, gwerthiant eu cyhoeddiadau. 

Pan fydd cyhoeddiad newydd ar fin ei argraffu, rhowch fanylion llyfryddol byr i'n Rheolwr Systemau a Chynnwys, Wayne Morris h.y. awdur, teitl, dyddiad cyhoeddi. Mae copi o'r dudalen deitl fel arfer yn ddigonol.  Yna anfonir ISBN y gellir ei ymgorffori yn y monograff atoch chi.

Dylai'r ISBN ymddangos ar gefn y dudalen deitl, a elwir weithiau'n dudalen hawlfraint neu'r dudalen argraffnod ac ar glawr cefn allanol y llyfr. Os oes siaced lwch ar y llyfr, dylai'r ISBN ymddangos ar gefn hyn hefyd. Os nad yw'r cyhoeddiad yn llyfr, dylai'r ISBN ymddangos ar y cynnyrch (tâp / CD) ac ar y pecynnu neu'r cerdyn mewnosod. 

Os nad ydych wedi gwneud hynny eisoes, mewnosodwch y datganiadau Hawlfraint a Hawliau Moesol canlynol ar gefn tudalen deitl eich cyhoeddiad. Trwy honni eich Hawliau Moesol, rydych yn honni eich hawl i gael eich adnabod fel awdur y gwaith hwn.

Dylai'r datganiad hwn ymddangos fel a ganlyn:

CHawlfraint © Prifysgol De Cymru, [blwyddyn]

Cedwir pob hawl. Ni chaniateir atgynhyrchu unrhyw ran o'r cyhoeddiad hwn, ei storio mewn system adfer, na'i throsglwyddo ar unrhyw ffurf neu mewn unrhyw fodd heb ganiatâd ysgrifenedig gan y cyhoeddwyr.

Mae [Awdur(on)] wedi hawlio ei hawl / eu hawl i gael ei adnabod / eu hadnabod fel awdur / awduron y gwaith hwn yn unol â Deddf Hawlfraint, Dyluniadau a Phatentau 1988.

Dylid nodi ei bod yn gyfreithiol ofynnol i ni anfon copïau o'n cyhoeddiadau i bob un o'r Llyfrgelloedd Adneuo Cyfreithiol canlynol:

Llyfrgell Brydeinig 

Llyfrgell Bodleian, Rhydychen

Llyfrgell y Brifysgol, Caergrawnt

Llyfrgell Genedlaethol yr Alban, Caeredin

Llyfrgell Coleg y Drindod, Dulyn

Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth.

Yn ogystal, hoffem gael o leiaf un copi ar gyfer casgliadau Llyfrgell y Brifysgol.  Am y rheswm hwn, dylid darparu saith copi o bob cyhoeddiad i'r Llyfrgell at y diben hwn. Anfonwch eich copïau at:

Rheolwr Systemau a Chynnwys 
Prifysgol De Cymru
Canolfan Myfyrwyr a’r Llyfrgell
Ystafell L230
Trefforest
PONTYPRIDD
CF37 1DL

Gallwch gael gwybod mwy am ISBN o'r Asiantaeth ISBN (cyswllt allanol) ac adnau cyfreithiol gan yr Asiantaeth y Llyfrgelloedd Adnau Cyfreithiol (cyswllt allanol).

Metrigau

Bibliometrigau yw'r dadansoddiad ystadegol o ddata llyfryddol, gan ganolbwyntio'n gyffredin ar ddadansoddi cynnyrch allbynnau a chyhoeddiadau ymchwil. 

Nid yw mesurau bibliometrig o reidrwydd yn mesur ansawdd yr allbwn ymchwil ond dim ond pa mor aml y caiff y gwaith ei ddyfynnu, a gellir cymryd hyn fel un mesur o effaith.  Gall fod problemau eraill i’w hystyried wrth fesur effaith a bydd yn dibynnu ar y ddisgyblaeth neu'r maes ymchwil, er enghraifft, efallai na fydd dadansoddi dyfyniadau yn ddefnyddiol wrth asesu effaith ymchwil ar bolisi cyhoeddus. 

Mae'r Pecyn Cymorth Metrigau yn rhoi trosolwg da o'r prif fetrigau a ddefnyddir mewn cyfathrebu ysgolheigaidd.  Dylai ymchwilwyr PDC gysylltu â Llyfrgellydd Ymchwil PDC am unrhyw gymorth gyda metrigau sy'n gysylltiedig â chyhoeddiadau ac allbynnau, dylid cyfeirio unrhyw ymholiadau cyffredinol ar effaith ymchwil at y tîm effaith yn RISe.      

Rheolaeth Data Ymchwil

Yn ganolog i egwyddor arfer ymchwil da mae cofnodi a storio data ymchwil yn onest, yn gywir ac yn fanwl gywir.  Nid yw Rheolaeth Data Ymchwil yn fater unigol, mae'n cyflwyno llawer o heriau ac yn codi nifer o gwestiynau drwy gydol cylch oes ymchwil, ond yn ganolog, mae RDM yn ymwneud â rheolaeth data ymchwil yn weithredol.  Mae RDM yn berthnasol ar draws pob disgyblaeth ac mae'n berthnasol i bawb sy'n cynnal ac yn rheoli ymchwil. Mae'r Brifysgol yn disgwyl i bob ymchwilydd gynnal ymchwil mewn modd cyfrifol a moesegol ac mae RDM yn elfen gynhenid o arfer da.  

Mae Polisi RDM y Brifysgol yn nodi bod yn rhaid i bob prosiect ymchwil newydd gael data cynllun rheolaeth a rhannu.  Rhaid i'r cynlluniau hyn ystyried hawlfraint, eiddo deallusol, trwyddedu data, diogelu data, mynediad at ddata a diogelwch ac ailddefnyddio data.

Gall ymchwilwyr PDC  gydag ymholiadau am Gynlluniau Rheolaeth Data, archifo data neu unrhyw elfen arall o RDM gysylltu â'r Llyfrgellydd Ymchwil  (ar gyfer ymholiadau cyffredinol) neu'r Swyddogion Cyllido yn RISe (ar gyfer ymholiadau ar ofynion Cyllid ar gyfer RDM).

Polisi Rheolaeth Data Ymchwil PDC

Datganiad safle RCUK

Trosolwg o bolisïau data cyllidwyr

Mynediad Agored (OA)

Mae Mynediad Agored (OA) yn ceisio sicrhau y gall canlyniadau unrhyw ymchwil gael eu cyrchu'n rhwydd ar-lein gan unrhyw un yn y byd i'w defnyddio'n llawn neu i'w hailddefnyddio.​ 

Mae Prifysgol De Cymru wedi ymrwymo i sicrhau cydymffurfiaeth â gofynion mynediad agored, yn benodol polisïau HEFCE / REF a chyllidwyr ymchwil.  Mae hefyd yn amlygu'r cyfrifoldebau ar ein staff academaidd ond hefyd y manteision i awduron.. 

Ym mis Hydref 2015, cyhoeddodd y Brifysgol ei Pholisi Mynediad Agored.  I gael rhagor o wybodaeth am fynediad agored, beth mae'n ei olygu i ddisgwyliadau'r REF a chyllidwyr gweler ein tudalennau Mynediad Agored ychwanegol isod. Y negeseuon allweddol o'r polisi yw:

  • Mae Prifysgol De Cymru yn cydnabod gwerth ei hymchwil, y mae llawer ohono yn arwain y byd ac yn rhyngwladol, ac felly mae'n ymrwymedig i sicrhau bod ei gwybodaeth a'i harbenigedd yn cael eu rhannu mor eang a hygyrch â phosibl er mwyn gwneud y defnydd gorau posibl ohono.
  • Mae Prifysgol De Cymru yn cefnogi llwybr cyhoeddi mynediad agored Gwyrdd dewisol, trwy ei storfa sefydliadol.  Mae'n berthnasol i bob awdur ymchwil yn y sefydliad, staff a myfyrwyr, a bydd cydymffurfiaeth yn cael ei fonitro.
  • Mae'r polisi ar hyn o bryd yn ymwneud ag erthyglau cylchgronau a adolygir gan gymheiriaid a thrafodion cynhadledd gyda Rhif Cyfresol Safonol Rhyngwladol (ISSN). Mae gan awduron ryddid i ddewis ble i gyhoeddi ond rhaid iddynt fod yn gyfrifol am sicrhau eu bod yn cydymffurfio â pholisi'r Brifysgol ar fynediad agored, polisïau mynediad agored yr arianwyr y mae'r ymchwil wedi codi ohono a chyfarwyddyd ôl-REF 2014 ar fynediad agored gan HEFCE.

Cydnabyddir manteision cyhoeddi mynediad agored yn eang.  Mae'n galluogi lledaenu ymchwil yn gyflym ac yn eang gan ganiatáu mwy o welededdmwy o ddyfyniadau ac ysgogi cyfleoedd a chydweithrediadau newydd. 

Cliciwch yma i weld diagram defnyddiol yn amlinellu manteision Mynediad Agored i chi.

Gofynion Mynediad Agored Cyllidwyr 

Mae gan lawer o gyllidwyr ymchwil bolisïau Mynediad Agored a chynghorir awduron i wirio gofynion ar ddechrau cylch oes y prosiect.  Yn dibynnu ar y cyllidwr, efallai y byddwch hefyd yn gallu gwneud cais am gyllid tuag at daliadau prosesu erthygl (cyhoeddi Mynediad Agored Aur) yn y cais.

Mae polisi Mynediad Agored RCUK yn disgwyl, o fis Ebrill 2013, y dylai erthyglau ymchwil a adolygir gan gymheiriaid sy'n deillio o ymchwil a ariannwyd yn gyfan gwbl neu'n rhannol gan grant RCUK fod ar gael ar-lein. 

Mae RCUK yn cefnogi Mynediad Agored Aur a Gwyrdd, ond y llwybr a ffefrir yw Mynediad Agored Aur gan alluogi'r erthygl i ddod yn Mynediad Agored cyn gynted ag y caiff ei chyhoeddi ar-lein.  Mae RCUK yn darparu grantiau bloc i sefydliadau sy'n derbyn cyllid sylweddol gan RCUK i dalu costau taliadau prosesu eitemau.

Ar gyfer cyhoeddi Mynediad Agored Gwyrdd, lle mae cylchgrawn yn cynnig opsiwn Mynediad Agored ar unwaith, bydd RCUK yn derbyn oedi yn yr erthygl yn dod yn Mynediad Agored o 6 mis ar gyfer pynciau STEM neu 12 mis ar gyfer y celfyddydau, y dyniaethau a'r gwyddorau cymdeithasol.  Ar hyn o bryd, lle nad oes arian APC ar gael gan y cyllidwr ymchwil, bydd cyfnodau gwaharddiad hwy yn ganiataol o 12 mis ar gyfer disgyblaethau STEM neu 24 mis ar gyfer y celfyddydau, y dyniaethau a'r gwyddorau cymdeithasol.

Mae angen Mynediad Agored ar yr REF.  Ym mis Ebrill 2014, ar ran y pedwar Cyngor Cyllido Addysg Uwch yn y DU, cyhoeddodd HEFCE y Polisi ar gyfer mynediad agored yn y Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil ar ôl 2014. Mae'r polisi'n nodi:

"To be eligible for submission to the post-2014 REF, authors' final peer-reviewed manuscripts must have been deposited in an institutional or subject repository on acceptance of publication. Deposited material should be discoverable and free to read and download, for anyone with an internet connection."

Mae'r polisi'n berthnasol i:​ 

  • Pob ymchwilydd (staff a myfyrwyr) yn SAUau y DU ac yn cefnogi'r llwybr mynediad agored Gwyrdd trwy storfeydd sefydliadol neu bwnc. 
  • Derbyn pob erthygl mewn cyfnodolion a thrafodion cynadleddau cyhoeddedig gyda Rhif Cyfres Safonol Rhyngwladol (ISSN) i'w gyhoeddi o 1af Ebrill 2016 ymlaen.

Er mwyn i allbynnau fod yn gymwys ar gyfer yr REF nesaf, rhaid i awduron sicrhau:​

  • Rhaid i bob erthyglau cyfnodolyn a thrafodion cynhadledd gyda ISSN a dderbyniwyd i'w cyhoeddi o 1af Ebrill 2016 gael eu gwneud yn fynediad agored drwy ein Harchwiliwr Ymchwil PDC, storfa sefydliadol y Brifysgol.
  • Rhaid i destun a adolygwyd gan yr awdur ac a adolygwyd gan gymheiriaid gael ei adneuo yn Archwiliwr PDC, trwy PURE ar ôl derbyn y cyhoeddiad.
  • Mae awduron yn nodi unrhyw gyfnodau embargo.  Mae canllawiau REF yn nodi na ddylai cyfnodau embargo fod yn fwy na'r cyfnodau amser canlynol: 12 mis (Panel A a B) neu 24 mis (Panel C a D).

Eithriadau

Mae nifer o eithriadau i'r polisi a fydd yn dal i ganiatáu i allbwn fod yn dderbyniol i'r REF. Bydd angen i awduron hysbysu'r Brifysgol os ydynt yn credu bod eu hallbwn yn gymwys fel eithriad i'r polisi.  Nid yw'r polisi yn berthnasol i fonograffau, cyhoeddiadau ffurf hir eraill, ymchwil nad yw’n destun , ymchwil seiliedig ar greadigrwydd ac ymarfer, a data ymchwil. 

Gall ymchwilwyr a staff PDC gael rhagor o wybodaeth am Fynediad Agored gan y Llyfrgellydd Ymchwil.

 

Mae'r cysylltiadau canlynol yn rhoi mwy o wybodaeth am y polisïau mynediad agored gan Gyllidwyr a Chyhoeddwyr:

  • Mae Sherpa Juliet (cyswllt allanol) yn wasanaeth a ddarperir i Jisc sy'n galluogi ymchwilwyr i weld amodau cyllidwyr ar gyfer cyhoeddi mynediad agored.
  • Datblygwyd SHERPA/RoMEO (cyswllt allanol) gan Brifysgol Loughborough ac fe'i cynhelir ym Mhrifysgol Nottingham. Mae'n darparu gwybodaeth am y polisïau ar gyfer mynediad agored i ystod eang o gyfnodolion academaidd a'u cyhoeddwyr.